Wakacyjny wyjazd poza Unię Europejską wymaga nie tylko rezerwacji, ale też ważnego dokumentu. Jeśli zastanawiasz się, jak wyrobić paszport, poniżej znajdziesz konkretną instrukcję: jakie dokumenty przygotować, gdzie złożyć wniosek, ile zapłacić, jak długo czekać oraz co zmienia się w przypadku dziecka.
Najważniejsze informacje przed wizytą w punkcie paszportowym
- Wniosek osoby dorosłej składa się osobiście w dowolnym punkcie paszportowym w Polsce.
- Potrzebujesz przede wszystkim zdjęcia 35 × 45 mm, dokumentu tożsamości i potwierdzenia opłaty.
- Standardowy paszport kosztuje 140 zł, a jego wydanie trwa zwykle około miesiąca.
- Paszport dla dziecka do 12. roku życia jest ważny 5 lat, a dla starszych osób 10 lat.
- Wniosek dla dziecka poniżej 12 lat można w wielu przypadkach złożyć online, ale potrzebna jest zgoda drugiego rodzica lub opiekuna.
Co trzeba przygotować przed wizytą w urzędzie
W przypadku osoby dorosłej lista dokumentów jest krótka, ale jeden brakujący element potrafi niepotrzebnie wydłużyć całą procedurę. Przygotuj jedno aktualne, kolorowe zdjęcie paszportowe, ważny dowód osobisty albo dotychczasowy paszport oraz potwierdzenie wniesienia opłaty.
Fotografia powinna mieć format 35 × 45 mm, jasne i jednolite tło oraz być wykonana nie wcześniej niż 6 miesięcy przed złożeniem wniosku. Twarz musi być skierowana prosto w obiektyw, z zamkniętymi ustami i naturalnym wyrazem. Z mojego doświadczenia wynika, że zdjęcie wykonane u fotografa jest bezpieczniejszym wyborem niż przypadkowa fotografia zrobiona telefonem, bo urzędnik może odmówić przyjęcia nieprawidłowego ujęcia.
Jeśli masz obecny paszport, zabierz go ze sobą nawet wtedy, gdy stracił ważność. Gdy dokument został zgubiony lub zniszczony, trzeba to wcześniej zgłosić albo poinformować o tym urzędnika. W niektórych sytuacjach urząd może poprosić także o odpis polskiego aktu stanu cywilnego lub dokument potwierdzający obywatelstwo, zwłaszcza gdy dane w rejestrach są niespójne.
- kolorowe zdjęcie paszportowe,
- ważny dowód osobisty lub dotychczasowy paszport,
- potwierdzenie zapłaty,
- dokument potwierdzający ulgę, jeśli z niej korzystasz,
- dodatkowe dokumenty, jeżeli zmieniły się dane osobowe lub urząd ma wątpliwości co do tożsamości.
Jak wygląda złożenie wniosku krok po kroku
Wniosek o paszport dla osoby dorosłej składa się osobiście. Możesz wybrać dowolny punkt paszportowy w Polsce, nie tylko urząd właściwy dla miejsca zameldowania. Przed wizytą sprawdź godziny przyjęć i zasady rezerwacji kolejki, ponieważ poszczególne urzędy organizują obsługę w różny sposób.
- Wybierz punkt paszportowy i sprawdź, czy wymagana jest wcześniejsza rezerwacja.
- Wnieś opłatę zgodnie z instrukcją danego urzędu.
- Przygotuj zdjęcie, dowód osobisty i poprzedni paszport, jeśli go posiadasz.
- Złóż wniosek przy stanowisku urzędnika.
- Pozwól pobrać odciski palców i złóż podpis.
- Zachowaj potwierdzenie złożenia wniosku oraz numer sprawy.
Odciski palców są pobierane przy składaniu wniosku, dlatego nie da się załatwić całej procedury przez pełnomocnika. Wyjątki dotyczą szczególnych sytuacji, na przykład osób, które nie mogą stawić się w urzędzie z powodów zdrowotnych. Największe znaczenie ma dokładne sprawdzenie danych przed podpisaniem wniosku, ponieważ późniejsza korekta błędu może oznaczać dodatkową wizytę.
Gotowy dokument odbierzesz w tym samym punkcie, w którym złożyłeś wniosek. Przy odbiorze potrzebny będzie ważny dokument tożsamości i poprzedni paszport, jeśli go miałeś. Warto od razu sprawdzić imię, nazwisko, datę urodzenia i dane biometryczne, zanim opuścisz urząd.
Ile kosztuje paszport i jak długo się czeka
Standardowa opłata za paszport osoby dorosłej wynosi 140 zł. Sposób płatności zależy od wybranego punktu paszportowego, dlatego przed przelewem sprawdź numer rachunku i wymagany tytuł wpłaty. Zachowaj potwierdzenie, ponieważ urząd może poprosić o jego okazanie.
| Rodzaj dokumentu | Standardowa opłata | Ważność |
|---|---|---|
| Paszport osoby od 12. roku życia | 140 zł | 10 lat |
| Paszport dziecka do 12. roku życia | 30 zł | 5 lat |
| Paszport dziecka od 12. do 18. roku życia | 70 zł | 10 lat |
| Paszport tymczasowy | 30 zł | Do 365 dni |
Osoby uprawnione mogą skorzystać z 50-procentowej ulgi. Dotyczy to między innymi uczniów, studentów, emerytów, rencistów, osób z niepełnosprawnościami oraz części posiadaczy Karty Dużej Rodziny. Przy składaniu wniosku trzeba przedstawić dokument potwierdzający prawo do zniżki. Samo oświadczenie zwykle nie wystarczy.
Na wydanie paszportu czeka się zazwyczaj około miesiąca. Termin może się wydłużyć w szczególnych przypadkach, dlatego nie planowałbym wizyty w urzędzie dopiero kilka dni przed wylotem. Status dokumentu sprawdzisz za pomocą numeru sprawy z potwierdzenia złożenia wniosku.
Paszport dla dziecka wymaga dodatkowych formalności
Wniosek dla małoletniego składa rodzic, opiekun prawny albo kurator. Potrzebna jest również zgoda drugiego rodzica, którą można wyrazić w urzędzie, przez usługę elektroniczną albo w formie pisemnej z notarialnym poświadczeniem podpisu.
Jeżeli drugi rodzic nie może lub nie chce wyrazić zgody, urząd może wymagać prawomocnego orzeczenia sądu rodzinnego. Podobnie wygląda sytuacja, gdy jedno z rodziców ma ograniczoną albo odebraną władzę rodzicielską. Nie zostawiaj tej kwestii na dzień składania wniosku, bo brak zgody może zatrzymać procedurę.
Do wniosku dla dziecka przygotuj zdjęcie wykonane w ciągu ostatnich 6 miesięcy, dokument tożsamości dziecka, potwierdzenie opłaty i dokumenty dotyczące zgody rodzicielskiej. Jeśli dziecko urodziło się za granicą, może być konieczna wcześniejsza rejestracja zagranicznego aktu urodzenia w Polsce.
Przeczytaj również: Czy do Paryża potrzebny jest paszport? Oto, co musisz wiedzieć
Wniosek online dla dziecka
Paszport dla dziecka, które nie ukończyło 12 lat, można złożyć przez internet, jeśli rodzic lub opiekun ma profil zaufany, e-dowód albo kwalifikowany podpis elektroniczny. Do wniosku dołącza się elektroniczne zdjęcie o minimalnej rozdzielczości 768 × 1004 piksele i maksymalnym rozmiarze 2,5 MB.
To wygodne rozwiązanie, ale nie zawsze oznacza całkowity brak wizyty w urzędzie. Przy odbiorze dziecko w wieku od 5 do 12 lat co do zasady powinno pojawić się razem z rodzicem, opiekunem lub kuratorem. Dzieci młodsze zwykle nie muszą być obecne przy odbiorze, choć szczegółowe wymagania warto sprawdzić w wybranym punkcie.
Co zrobić, gdy wyjazd jest blisko albo paszport zaginął
Jeżeli zwykły paszport nie zostanie wydany przed pilnym wyjazdem, w określonych sytuacjach można złożyć wniosek o paszport tymczasowy. Jest wydawany na krótszy okres, maksymalnie do 365 dni, i służy przede wszystkim wtedy, gdy istnieje konkretny, uzasadniony powód pilnego wyjazdu.
Przed podróżą sprawdź, czy państwo docelowe akceptuje paszport tymczasowy. Nie wszystkie kraje traktują go tak samo jak dokument biometryczny, a część z nich wymaga także określonego terminu ważności przy wjeździe. W tej sytuacji sama data wylotu nie gwarantuje, że dokument zostanie wydany w oczekiwanym czasie.
Po zgubieniu lub kradzieży paszportu zgłoś ten fakt jak najszybciej w punkcie paszportowym albo elektronicznie. Utracony dokument zostanie unieważniony, a tej operacji nie można cofnąć nawet wtedy, gdy później go znajdziesz. W przypadku kradzieży dodatkowo zgłoś sprawę policji, a następnie złóż wniosek o nowy dokument.
Przed zakupem biletu sprawdź jeszcze ważność dokumentu
Samo posiadanie paszportu nie zawsze wystarcza do przekroczenia granicy. Wiele państw wymaga, aby dokument był ważny jeszcze przez kilka miesięcy po planowanym powrocie, a niektóre oczekują wolnych stron na wizę lub stemple graniczne.
Ja sprawdzam te wymagania przed zakupem biletu, a nie dopiero przy odprawie. Najbezpieczniej wyrobić dokument z wyprzedzeniem, zachować potwierdzenie złożenia wniosku i upewnić się, że dane w gotowym paszporcie są bezbłędne. Dzięki temu formalności nie staną się najbardziej stresującą częścią całej podróży.
